PRAKTIKAK BUKATU ONDOREN

Egun on berriro! Practicum III amaitu ondoren, unibertsitatera itzuli gara, eta gure zereginei ekin diegu berriro. 

Sarrera honen bidez, praktiketan egin dudan egonaldiari eta dramatizazioari buruz ikusi dudanari buruz hitz egingo dut. Prozesuak jarraitu du, inoiz ez da geldirik egon!

Aste honetan berriro hasi gara Unibertsitatean. Bukatutzat eman ditugu Haur Hezkuntzako Graduko gure azken praktikak. Oraindik ezin dut sinetsi hiru hilabete hauek hain azkar pasatu direnik. Zortea iruditzen zait eskolen errealitatea lehen pertsonan behatzeko aukera izatea.

Hirugarren urte honetako praktikak guztiz desberdinak izan dira aurretik izan ditudan gainerako praktikekin alderatuta. Orain arte Haur Hezkuntzako bigarren zikloko haurrekin egon naiz (bigarren eta hirugarren mailan); aurten urte eta erdiko ikasleekin egon naiz, hau da, lehen ziklokoekin.

Haur eskola bat aukeratzea erabaki nuen, bi zikloak alderatu ahal izateko eta adin batzuen eta besteen arteko desberdintasunak ikusteko. Eta egon badaude! Lan egiteko modua erabat ezberdina da. Nahiz eta gauza batzuek, normala den bezala, antzekotasunak dituzten: errutinak, jolas librea, ebaluatzeko modua (behaketa), etab.

Egon naizen zentroan Tximeleta Haur Eskola izan da, urte eta erdiko klasean. Hasiera batean bost ikasleko gela bat zen, nahiz eta azkenean zortzi izan. Deigarria egin zait nire tutoreak eta nik bizi izan ditugun egokitze-aldiak. Klaseko erritmoak markatu dituzte. Aldi horiek konplikatuak dira, eta haurrentzat oso traumatikoak izan daitezke. Kontu handiz egin behar dira. Gainera, gainerako gelako funtzionamendua baldintzatzen dute, jarduera asko normaltasunez egitea eragozten baitute.

Praktiketako tutorearekin izan dudan zortea nabarmendu nahi nuke, zentzu guztietan lagundu dit eta nire kabuz klasea zuzentzeko adina autonomia eta konfiantza eman dizkit. Gainera, ikasgela ulertzen lagundu didaten iturri bibliografiko batzuk utzi dizkit, eta baita unibertsitatearekin lotutako jarduera asko egiten ere. Javier Abad eta Angeles Ruiz de Velasco irakurri ditut; baita Aucouturier eta praktika psikomotrizari buruz hitz egiten zuten Graó argitaletxearen liburu sorta bat ere; edo jolas heuristikoaren garrantzia laburbiltzen zuen aldizkari bat. Eskerrak eman behar dizkiet haien inplikazioagatik, eta, jakina, adibidetzat hartzen dut. Haurrak tratatzeko erabiltzen zuen sentiberatasuna irakasle guztiok jarduteko erabiltzen dugun sentiberatasuna da.

Bestalde, sehaska-gelak ere bazeuden, 3 hilabete arteko ikasleak eta urtebeteko ikaslen gelak. Zorionez, bi klase horietako ikasleekin egun batzuk pasatzeko aukera izan dut (nahiz eta nire tutorearekin ez egon), eta haurrak hain adin goiztiarretan zein azkar garatzen diren ikusi dut. Bi hilabete barru aldaketa harrigarria gertatuko da.

Dramatizazioarekin eta batez ere arte plastikoekin lotutako sortze-prozesuari dagokionez, esan dezaket haurrekin jarduera ugari egin nituela. Horiek guztiek nire instalazioa egiteko balio izan zidaten gero.

Lehenik eta behin, beti nire tutorearen laguntzarekin, harearekin esperimentatu zuten jarduera bat egin genuen. Jolas-gelan egin genuen, hareatza zegoen lekuan, eta jarduera eten gabe, haurrei hondarrarekin esperimentatzen utzi genien hainbat material naturalekin, hala nola egurrezko ontziak, palak…

Bigarrenik, pinturarekin jarduera bat egiten dugu. Hondarraren jardueraren patroi berari jarraituz, zorua paper zuriz forratu eta hainbat pintura jarri genituen euskarri txikietan, haien eskura. Berehala konturatu ziren beren gorputzaren atal ezberdinekin margotu zezaketela.

Hirugarrenik, txokolatearekin jarduera bat egiten dugu, pinturarekin genuen ideia berari jarraituz, baina beste material mota batekin.

Laugarrenik, jolas-gela aurreko jardueretan bezala prestatzen dugu, baina harea, txokolatea edo pinturaren ordez, irina erabiltzen dugu.

Prozesu horrek guztia balio izan zidan konturatzeko haurrek material desberdinekin jolasteko eta esperimentatzeko beharra dutela. Ez dute modu berean jokatzen horiekin guztiekin, baizik eta materialek eskaintzen dizkieten aukerak sakonean ezagutu eta xahutzen saiatzen dira.

Azkenik, kontatutako jardueretan erabilitako materialetako batzuk biltzea pentsatu nuen, nire instalazioan. Ikusi zuen nola jokatzen zuten eta esperimentatzen zuten beraiekin bakoitza bere aldetik, baina ez zekien nola egingo zuten haiek guztiak jarduera berean nahastuz. Nire harridurarako, modu guztiz ezberdinean jokatu zuten. Ez ziren ausartzen konfiantza berarekin esperimentatzera. Ondorioztatu nuen oso garrantzitsua dela materialak azaltzea, hau da, jarduera bat nola aurkezten den (proposamen estetikoa) bertan moldatzen hasi aurretik.

Beste aldetik, gure proiektuari dagokionez, uste dut oso egokia izan dela gure praktika-zentroan instalazio bat egin behar izatearen ideia. Materialak aukeratzearen garrantzia ulertzen lagundu dit; egin nahi denaz ideia argi bat izatearen garrantzia; egin nahi denaz eta egin nahi denaz ideia argi bat izatearen garrantzia; edo baliozko proposamen estetiko bat egitearen garrantzia. Gainera, zer esan instalazioen garrantziaz! Ziur baten bat erabiliko dugula gure eszenografian!

Materialak aukeratzeak zehatza eta sinplea izan behar du, haurrak bezala pentsatu behar dugu, ez dugu material gehiegi behar gauzak ondo ateratzeko, batzuetan gutxiago da gehiago.

Azkenik, material horiekin esperimentatu behar dugu zentzu bat emateko; enpatizatu egin behar dugu, eta haurren azalean jarri, sortzaileak izan baita produktiboak ere.

Bukatzeko, sortze prozesuari dagokionez, emaitza prozesua dela ulertzea interesgarria iruditu zaidala nabarmendu nahiko nuke. Irakasle gisa, ez zait bidezkoa iruditzen azken emaitza bat ebaluatu behar izatea, baizik eta ikusi behar da haurrak nola zeuden iritsi nintzenean eta nola zeuden joan nintzenean. Adin horietan ematen diren aldaketak benetan azkarrak dira.

Bestetik, etengabeko ikaskuntzan egotearen garrantzia. Malgua izatea eta beti prest egotea lan egiteko modua aldatzeko, hobetzerako bada. Horretarako, garrantzitsua da nork bere burua ebaluatzea irakasle gisa, eta testuinguru desberdinetara egokitzea.

Azkenik, ikusi dut artearen eta dramatizazioaren bidez (Teatro Paraiso esaten duten moduan) haurrek era guztietako trebetasunak garatzen dituztela, ez bakarrik artistikoak. Komunikatzen dira, mugitzen dira (motrizitatea), erabakiak hartzen dituzte, denboraren eta norberaren gorputzaren nozioa hartzen dute… Etorkizunean arteak hezkuntza-mailan garrantzi handiagoa hartzea nahiko nuke.

Oso gustora egon naiz praktiketan! Prozesua jarraitu da! Orain askoz ideia gehiago ditugu, eta bidea argiago ikusten dugu!

LAUGARREN HAUSNARKETA: Prozesua

Kaixo guztioi! Jarraian, nire laugarren gogoeta azalduko dut.

Azken bi aste hauek oso biziak izan dira. Praktiketara joan aurreko azken bi asteak dira. Nire kasuan, Practicum III delakoan daukat burua, eta aitortzen dut kosta egin zaidala unibertsitateko gauzetan kontzentratzea.

Asteartean informatika klasera joan ginen (beti bezala), K6, sites eta Wixarekin lanean jarraitzeko. Alaitzekin hizketan jarraitu dugu, eta ideiak eskuratzeko hainbat aholku eman dizkigu.

Wixari dagokionez, Alaitzek oso artikulu interesgarriak bidali dizkigu, plataforman partekatu ahal izango ditugunak, eta, horrela, gainerako ikaskideek ikusi eta erabili ahal izango dituzte beren talde-lanetan.

Ezusteko bisitarekin hasi zen Osteguna. Goretti Aizpitarte etorri zen klasera. Bere tesia egiten ari da, eta laguntza eskatu digu, galdetegi bati erantzun behar izan diogu. Galdetegiak EHUko gure esperientzia akademikoari buruz hitz egiten zuen, baita gure GRALean landu behar genituen gaitasunei buruz ere.

Gorettiren galdetegiarekin amaitu ondoren, gure talde lanekin jarraitu genuen. Egun horretan ez nuen denborarik eman Wixarekin lanean, baizik eta K6a lantzen eta Sites taldea osatzen dugun pertsonen aurkezpena egiten aritu nintzen. 

Jarraian, Alaitzen tesiaren aurkezpenekin ere jarraitzen dugu. Cristina gure lagunaren aurkezpena falta zen. Zer komunikatu nahi dugun jakitearen garrantziaz hitz egin zigun, eta gure diskurtsoa eraikitzearen bidez haurrengana nola iritsi behar garen. 

Hona hemen atentzioa eman didan Tonucciko hitzorduetako bat:

“Una reforma real de la escuela debería nacer de los que trabajan en ella”, y en este sentido, añade que “un proyecto que mire al futuro debe contemplar tres aspectos”: el papel de la escuela y su relación con la realidad exterior; el método escolar: relación enseñanza-aprendizaje y; el docente: su función y su formación." (Tonucci, or.10, 1993) 

Alaitzek Teatro Paraisoren testu bat irakurri zigun, Rosik idatzitako artikulu bat zen. Testuak txikienak (0 eta 3 urte bitarteko haurrak) dramatizazioarekin eta antzerkiarekin lotzearen garrantziaz hitz egiten zuen. Helduen eta haurren kulturaren artean dagoen harremana. Gainera, haurrentzako zer ikuskizun mota egin behar diren azaldu zuen testua: erabili beharreko musika, tonalitatea, adierazteko modua…

Oso testu interesgarria iruditu zait, hainbestetan aipatu dugun begirada antzematen da berriro ere, haurrak tratatzeko beharrezkoa den sentiberatasun hori. Gauza errazak egin behar ez ditugunaren ideia ere bai, haurrek ere badakite egoera abstraktuak interpretatzen.

Azkenik, aktoreen papera ere aipatzen zuen testuak. Argi izan behar dute haurrek ez dutela helduok aurrez ezarritako kodeekin jokatzen: askoz benetakoagoak dira, eta ez daude hain mugatuak. Horregatik, aktoreak berehala ohitzen dira publikoaren (haurren) emozioetara. Gainera, lasai egon behar dute, eta aktore eta ikusleen artean hitzik gabeko komunikazioa sortzen utzi.

Poesiak haurraren begiradan pentsarazten dit. Etengabe ikasten ari diren belakiak bezalakoak dira. Beti daude prest gauza berriak ikasteko, esperimentatzeko eta mugarik gabe jokatzeko. Haur Hezkuntzako irakasle ona izateko, haurren azalean jartzen jakin behar dut, eta beraiek pentsatzen duten bezala pentsatu. Aurtengo praktiketan "begirada" horren bidez ikusten saiatuko naiz.

Bukatzeko, hausnarketarako eman zigun galdera batekin amaitu genuen: hasieran genituen espektatibak hobetu edo okertu egin dira? Alderdi negatiboak atera ziren baita positiboak ere.

Nire ustez, nahiko presiopean gaude; izan ere, oso denbora gutxian lan asko entregatu behar ditugu. Hala ere, lan horiek egin behar izatearen zergatia ulertzen hasia naizela uste dut. Ikasgaien arteko loturak eta lan batzuen eta besteen arteko loturak ulertzen hasi naiz. Sorkuntza prozesu batean aurkitzen gara, eta normala da prozesuan zehar krisi egoerak eta estres handiko uneak egotea. 

Era berean, nabarmendu nahi nuke lehen aldia dela modu horretan lan egiten dugula, eta, beraz, garrantzitsua da geure buruarekin pazientzia izatea eta lan egiteko modu horretara egokitzen jakitea.

Azkenik, Alaitzen tesitik erreskatatzen dugun Tisseronen aipu bat erreskatatu nahiko nuke; ikasketa prozesuetan saturazio emozionalari eta estres uneen gainditzeari buruz hitz egiten du. Identifikatuta sentitzen naiz esaldiarekin.

“Son las emociones las que dan sentido a las imágenes de la vida psíquica y teniendo en cuenta que las emociones extremadamente intensas, pueden provocar un estado de estrés y saturación emocional, se hace necesario un interlocutor que acompañe al bebé en la recepción de las imágenes.” (Tisseron, or.12, 2006)

"Caminante sobre un mar de nubes" (David Friedrich, 1818)

ERREFERENTZIAK:

Tisseron, S. (2006). Internet, videojuegos, televisión. Manual para padres preocupados. Barcelona: Graó. 

Tonucci, F. (1993). Enseñar a aprender. Barcelona: Graó.

Tresserras, A. (2017). Aportaciones a la formación del profesorado a través del análisis de una experiencia de arte y juego dramático en el primer ciclo de Educación Infantil. Tesi Doktorala. Euskal Herriko Unibertsitatea.

ZORTZIGARREN ASTEA: IMANOL JANICES, AKROSPORT

Praktikak hasi baino lehen gure azkeneko saioan Imanol Janices, gorputz hezkuntzako irakasle batek, guri hitzaldi bat ematera etorri da. Berak bere eskolan egiten duen “Akrosport” proiektua azaldu digu.

Hasteko, nola sortu zen proiektua azaldu zigun. Imanolek, kirola eta artea lotura bat izan behar zutela pentsatu zuen. Horregaitik, DBHko neska mutilekin, musikala bat sortu behar zuela pentsatu zuen.

Hasieran proiektua garatzea zaila izan zen, baina gaur egun, zazpi urte daramate proiektu honetan lan egiten eta arrakasta asko izan du; urtero jende gehiagok joaten da proiektu hau ikustera.

Geroago, esan behar dut, haurrak prestatzen dituzte musikaleko parte guztiak, hau da, gaia, gidoia, pertsonaiak garatu, koreografia sortu, abestu, soinu diseinua, argi diseinua, eszenografia eta materiala garatzen dituzte. Imanolek bakarrik laguntza ematen die eta gidatzen die azken produktua sortzeko. Ideia hau izan da gehien gustatu zaidana, neska mutilak autonomia garatzen dituztelako.

Haurren inplikazioa ezinbestekoa zela azaldu zigun Imanolek. Horretarako, egunero neska mutilak jolas orduetan entsaiatzen dute; honek proiektua egiteaz poz pozik daudela dio.

Bestalde, esan behar dut, Imanolen azalpenak oso argiak izan zirela. Imanolen proiektua oso berritzailea zen eta prozesu hauetan kreatibitatea ezinbestekoa da. Horregaitik, irakasle hau kreatibitate sorkuntzari buruz hitz egin zigun. Harentzat prozesu sortzaileak irregularrak dira, egun batean ideia azko dauzkazu eta beste egunetan ez hainbeste. Nire ustez, azalpen hau oso baliogarria izan zen, gu K6 proiektuan prozesu sortzaile batean gaudelako baita ere, pazientzia eduki behar dugu eta prozesuen ideia guztiak ordenatu beharko ditugu.

Bukatzeko, esan beharra daukat, erakusketa hau asko gustatu zaidala. Imanolek estrategia asko eman zizkigun. Lan kooperatiboaren garrantziaz, motibazioaren garratziaz edo prozesuen zailtasunen garrantziaz hitz egin zizkigulako.

Oso gustora sentitu nintzen eta azalpenak asko gustatu zitzaizkidan, egun batean Imanol bezala irakasle hain ona izatea espero dut.

ITZALEN ETA ARGIEN AURKEZPENAK

Gaurko saioa oso dibertigarria izan da. Pasaden ostiralean prestatu genuen aurkezpenak aurkeztu egin ditugu.

Lehenik eta behin azkenen ukituak prestatu ditugu. Geroago, talde bakoitzak bere antzezpenak garatu egin ditu.

Nire taldea hasi zen itzalen antzezpena egiten. Horregaitik, “Loti ederraren” istorioa antzeztu dugu. Beste taldea, estereotipo sexisten istorio bat antzeztu digute, oso istorio desberniak izan dira, baina nire ustez biak oso interesgarriak; aniztasuna beti ona da.

Bestalde, argi fosforeszente aurkezpenak garatu ditugu. Esan behar dut, beste taldeak egin zenuen antzerkiarekin flipatu egin nuela. Oso polita iruditu zitzaidan. Gure kasuan, ez zuen hain ondo atera, baina oso jarduera polita iruditu zait.

ZAZPIGARREN ASTEA: ARGI KUTXEN AURKEZPENAK

Gaurko klasean argi kutxen aurkezpenak egin ditugu. Bikote bakoitzak bere istorioak kontatu ditu denon guztion aurrean. Halaber, irakasleak bideoan grabatu zaigu.

Esan beharra daukat, orain arte prestatu dugun gehien gustatu zaidan jarduera izan dela. 

Nire kasuan, Naiara argi kutxako pertsonaiak erabili ditu eta nik istorio kontatu dut. Bestalde, haurrekin egiteko oso praktika polita dela pentsatzen dut. Klase osoa arretarekin entzun zaigu interes handiarekin, umeek askoz gehiago gozatuko luketela imajinatzen dut.

HIRUGARREN HAUSNARKETA: Kunarte eta Alaitzen Tesia

Egun on guztioi! Sarrera honetan hirugarren hausnarketari buruz hitz egingo dizuet!

Pasatu diren bi asteetan, konturatu naiz dagoeneko ehuneko ehun aurkitzen garela gure sortze prozesuaren barruan. Oraindik ez dut ulertzen egin behar ditugun gauza askoren zergatia, baina minorreko ikasgaien eta K6 lan modularraren helburu nagusiaren arteko loturaren zentzua aurkitzen hasi naiz.

Lehenengo asteartean jarraitu gara gurre sitesarekin eta K6arekin lan egiten. Alaitz eman digu irizpide asko Sitesa antolatzeko. Hemen ikusten dira gure webguneak antolatzeko eman zizkigun jarraibide batzuk:

Ondo legoke gure sitesak honela antolatzea:

1. Aurkezpena (Nortzuk gara)
2. Marko teorikoa
3. Drama proiektua
4. Ebaluaketa eta ondorioak
5. Ikasgaiak: (Hitz egin zer egiten dugun, erreferenteak, bibliografia...) ikasgai guztietan.

Beste aldetik, Wixari dagokionez, bilera bat egin dugu Wixari buruz hitz egiteko, aurreko urteetako tokiak begiratzeko eta Paule Goyenecheren GRALa irakurtzeko aholkatu digu, ideiak eskuratzeko.

Esan behar dut, aste honetan Kunarte etxera joan garela. Hainbar jarduera egin genituen eta asko ikasi genuen. Horretarako, Kunarteko sarreran (pasaden asteko sarrera) egun horretan egin nituen hausnarketak eta jarduerak ikus ditzakezue.

Hurrengo asteartean gure talde-lanekin jarraitzeari ekin diogu; nire kasuan, Sites eta Wix lantzen eman dut denbora. Wixerako, zeregin batzuk banatzea erabaki dugu. Bilaketa bibliografikoak egitea gustatzen zaidanez, ikasgelan ematen dizkiguten artikulu batzuk irakurri eta hausnarketa txikiak egingo ditut, gero plataformara igotzeko. Uxue, adibidez, Wix bera antolatzen arituko da, teknologia berriekin ondo moldatzen delako.

Bestalde, Ostegunean, jarraitu gara gure K6arekin lan egiten, baina klaseko azken unean Alaitzen tesiari buruzko aurkezpenak egin ditugu, oraindik egin gabe zeudenak. K6aren esparru teorikoa guztion artean lantzeko oso modu interesgarria da berriro.

Interesgarria iruditzen zait klasean aipatu diren aipu eta erreferenteetako batzuk jasotzea:

“La emoción nos vincula a lo social y funciona como mecanismo de adaptación al entorno” (Ruiz de Velasco y Abad, 2008, p. 98)

• Heziketa emozional ona izatearen garrantziaz pentsarazten dit. Javier Abad eta Ángeles Ruiz de Velasco etengabe errepikatu diren erreferenteak dira, arte plastiko eta bisualaren munduan oso garrantzitsuak.

"El juego, “es el modo que tiene el niño de pensar, probar, relajarse, trabajar, recordar, competir, investigar, crear, ensimismarse” (Slade, 1978, p. 54).

• Haur Hezkuntzan jolasak duen garrantziaz pentsarazten dit Sladek

Sarrera honekin bukatzeko, bi aste hauetan gehien gustatu zaidan jarduera Kunartera egindako bisita izan dela esan nahiko nuke. Bisita egin ondoren beste begirada batekin atera naizela uste dut. Haur Hezkuntzan dramatizazioari buruzko hausnarketa askoz abstraktuagoa egiteko aukera eman dit. Haurrak beti protagonista izan behar duela sentitzearen garrantziaz. Gainera, zer interesgarria den dramatizazioaren bidez irakastea.

Bestalde, Alaitzen tesiaren aurkezpenak egitea ere interesgarria da K6an gure marko teorikoa lantzeko edo gure portafolio digitalean sartuko ditugun erreferenteak ikasteko. Ziur Wixean klasean aipatu ditugun erreferenteetako asko eta haien hitzordu asko ere bilduko ditugula.


ERREFERENTZIAK

Abad, J. (2008). El placer y el displacer en el juego espontáneo infantil. Papeles de arteterapia y educación artística para la inclusión social, 3, 167-188.

Slade, P. (1978). Expresión Dramática Infantil. Madrid: Aula XXI, Santillana.

Tresserras, A. (2017). Aportaciones a la formación del profesorado a través del análisis de una experiencia de arte y juego dramático en el primer ciclo de Educación Infantil. Tesi Doktorala. Euskal Herriko Unibertsitatea.

ARGIAREKIN ESPERIMENTATZEN

Ostiral honetan gaixorik egon nintzen, baina nire klaseko lagunak kontatu zidaten zer egin zenutena.

Hasteko, bi taldeetan banatu ziren. Talde bat hasi zen itzal beltzekin dantza bat prestatzen. Dirudienez zailtasun asko eduki dituzte dantza hori prestatzeko. Batzuetan oso zaila da taldeka lan egitea, baina maizu bezala taldean lan egiten jakin behar dugu.

Bukatzeko, argi itzalekin hasi ziren antzerki bat prestatzen. Loti ederraren ipuina aukeratu zuten antzezteko. Askoz hobeto garatu zuten jarduera hau, denon artean kolaboratu zuten.