Egun on berriro! Practicum III amaitu ondoren, unibertsitatera itzuli gara, eta gure zereginei ekin diegu berriro.
Sarrera honen bidez, praktiketan egin dudan egonaldiari eta dramatizazioari buruz ikusi dudanari buruz hitz egingo dut. Prozesuak jarraitu du, inoiz ez da geldirik egon!
Aste honetan berriro hasi
gara Unibertsitatean. Bukatutzat eman ditugu Haur Hezkuntzako Graduko gure
azken praktikak. Oraindik ezin dut sinetsi hiru hilabete hauek hain azkar
pasatu direnik. Zortea iruditzen zait eskolen errealitatea lehen pertsonan
behatzeko aukera izatea.
Hirugarren urte honetako
praktikak guztiz desberdinak izan dira aurretik izan ditudan gainerako
praktikekin alderatuta. Orain arte Haur Hezkuntzako bigarren zikloko haurrekin
egon naiz (bigarren eta hirugarren mailan); aurten urte eta erdiko ikasleekin
egon naiz, hau da, lehen ziklokoekin.
Haur eskola bat
aukeratzea erabaki nuen, bi zikloak alderatu ahal izateko eta adin batzuen eta
besteen arteko desberdintasunak ikusteko. Eta egon badaude! Lan egiteko modua
erabat ezberdina da. Nahiz eta gauza batzuek, normala den bezala,
antzekotasunak dituzten: errutinak, jolas librea, ebaluatzeko modua (behaketa),
etab.
Egon naizen zentroan
Tximeleta Haur Eskola izan da, urte eta erdiko klasean. Hasiera batean bost
ikasleko gela bat zen, nahiz eta azkenean zortzi izan. Deigarria egin zait nire
tutoreak eta nik bizi izan ditugun egokitze-aldiak. Klaseko erritmoak markatu
dituzte. Aldi horiek konplikatuak dira, eta haurrentzat oso traumatikoak izan
daitezke. Kontu handiz egin behar dira. Gainera, gainerako gelako
funtzionamendua baldintzatzen dute, jarduera asko normaltasunez egitea
eragozten baitute.
Praktiketako tutorearekin
izan dudan zortea nabarmendu nahi nuke, zentzu guztietan lagundu dit eta nire
kabuz klasea zuzentzeko adina autonomia eta konfiantza eman dizkit. Gainera,
ikasgela ulertzen lagundu didaten iturri bibliografiko batzuk utzi dizkit, eta
baita unibertsitatearekin lotutako jarduera asko egiten ere. Javier Abad eta
Angeles Ruiz de Velasco irakurri ditut; baita Aucouturier eta praktika
psikomotrizari buruz hitz egiten zuten Graó argitaletxearen liburu sorta bat
ere; edo jolas heuristikoaren garrantzia laburbiltzen zuen aldizkari bat. Eskerrak
eman behar dizkiet haien inplikazioagatik, eta, jakina, adibidetzat hartzen
dut. Haurrak tratatzeko erabiltzen zuen sentiberatasuna irakasle guztiok
jarduteko erabiltzen dugun sentiberatasuna da.
Bestalde, sehaska-gelak
ere bazeuden, 3 hilabete arteko ikasleak eta urtebeteko ikaslen gelak.
Zorionez, bi klase horietako ikasleekin egun batzuk pasatzeko aukera izan dut
(nahiz eta nire tutorearekin ez egon), eta haurrak hain adin goiztiarretan zein
azkar garatzen diren ikusi dut. Bi hilabete barru aldaketa harrigarria
gertatuko da.
Dramatizazioarekin eta
batez ere arte plastikoekin lotutako sortze-prozesuari dagokionez, esan dezaket
haurrekin jarduera ugari egin nituela. Horiek guztiek nire instalazioa egiteko
balio izan zidaten gero.
Lehenik eta behin, beti nire
tutorearen laguntzarekin, harearekin esperimentatu zuten jarduera bat egin
genuen. Jolas-gelan egin genuen, hareatza zegoen lekuan, eta jarduera eten
gabe, haurrei hondarrarekin esperimentatzen utzi genien hainbat material
naturalekin, hala nola egurrezko ontziak, palak…
Bigarrenik, pinturarekin jarduera bat
egiten dugu. Hondarraren jardueraren patroi berari jarraituz, zorua paper zuriz
forratu eta hainbat pintura jarri genituen euskarri txikietan, haien eskura.
Berehala konturatu ziren beren gorputzaren atal ezberdinekin margotu zezaketela.
Hirugarrenik, txokolatearekin
jarduera bat egiten dugu, pinturarekin genuen ideia berari jarraituz, baina
beste material mota batekin.
Laugarrenik, jolas-gela aurreko
jardueretan bezala prestatzen dugu, baina harea, txokolatea edo pinturaren ordez,
irina erabiltzen dugu.
Prozesu horrek guztia
balio izan zidan konturatzeko haurrek material desberdinekin jolasteko eta
esperimentatzeko beharra dutela. Ez dute modu berean jokatzen horiekin
guztiekin, baizik eta materialek eskaintzen dizkieten aukerak sakonean ezagutu
eta xahutzen saiatzen dira.
Azkenik, kontatutako
jardueretan erabilitako materialetako batzuk biltzea pentsatu nuen, nire
instalazioan. Ikusi zuen nola jokatzen zuten eta esperimentatzen zuten
beraiekin bakoitza bere aldetik, baina ez zekien nola egingo zuten haiek
guztiak jarduera berean nahastuz. Nire harridurarako, modu guztiz ezberdinean
jokatu zuten. Ez ziren ausartzen konfiantza berarekin esperimentatzera.
Ondorioztatu nuen oso garrantzitsua dela materialak azaltzea, hau da, jarduera
bat nola aurkezten den (proposamen estetikoa) bertan moldatzen hasi aurretik.
Beste aldetik, gure
proiektuari dagokionez, uste dut oso egokia izan dela gure praktika-zentroan
instalazio bat egin behar izatearen ideia. Materialak aukeratzearen garrantzia
ulertzen lagundu dit; egin nahi denaz ideia argi bat izatearen garrantzia; egin
nahi denaz eta egin nahi denaz ideia argi bat izatearen garrantzia; edo
baliozko proposamen estetiko bat egitearen garrantzia. Gainera, zer esan
instalazioen garrantziaz! Ziur baten bat erabiliko dugula gure eszenografian!
Materialak aukeratzeak zehatza eta
sinplea izan behar du, haurrak bezala pentsatu behar dugu, ez dugu material
gehiegi behar gauzak ondo ateratzeko, batzuetan gutxiago da gehiago.
Azkenik, material horiekin
esperimentatu behar dugu zentzu bat emateko; enpatizatu egin behar dugu, eta
haurren azalean jarri, sortzaileak izan baita produktiboak ere.
Bukatzeko, sortze prozesuari dagokionez, emaitza prozesua dela ulertzea interesgarria iruditu
zaidala nabarmendu nahiko nuke. Irakasle gisa, ez zait bidezkoa iruditzen azken
emaitza bat ebaluatu behar izatea, baizik eta ikusi behar da haurrak nola
zeuden iritsi nintzenean eta nola zeuden joan nintzenean. Adin horietan ematen
diren aldaketak benetan azkarrak dira.
Bestetik, etengabeko ikaskuntzan
egotearen garrantzia. Malgua izatea eta beti prest egotea lan egiteko modua
aldatzeko, hobetzerako bada. Horretarako, garrantzitsua da nork bere burua
ebaluatzea irakasle gisa, eta testuinguru desberdinetara egokitzea.
Azkenik, ikusi dut
artearen eta dramatizazioaren bidez (Teatro Paraiso esaten duten moduan)
haurrek era guztietako trebetasunak garatzen dituztela, ez bakarrik
artistikoak. Komunikatzen dira, mugitzen dira (motrizitatea), erabakiak hartzen
dituzte, denboraren eta norberaren gorputzaren nozioa hartzen dute… Etorkizunean
arteak hezkuntza-mailan garrantzi handiagoa hartzea nahiko nuke.
Oso gustora egon naiz praktiketan! Prozesua jarraitu da! Orain askoz ideia gehiago ditugu, eta bidea argiago ikusten dugu!
